Morskie prawo pracy
Odpowiedzialność armatora za niewypłacone wynagrodzenia załogi
Załoga statku towarowego pozostaje bez wypłaconych wynagrodzeń. Pracodawca, zarządca statku, jest niewypłacalny, a łańcuch czarterów bareboat i sub-bareboat pozwala każdej ze spółek wskazywać kolejną jako odpowiedzialną. Roszczenia marynarzy pozostają bez podmiotu, przeciwko któremu mogłyby zostać skutecznie skierowane.
Kancelaria skierowała roszczenia również przeciwko armatorowi na podstawie bułgarskiego Kodeksu żeglugi handlowej, zgodnie z którym wynagrodzenia załogi stanowią koszt eksploatacji statku i obciążają armatora.
Sprawy rozpoznawały sądy w morskim centrum kraju, gdzie w tej kwestii ukształtowała się utrwalona praktyka, zgodnie z którą armator nie odpowiada za wynagrodzenia załogi. Sąd pierwszej instancji oddalił roszczenie w każdej ze spraw, a sąd drugiej instancji utrzymał te rozstrzygnięcia w mocy. Łącznie wszystkie składy rozpoznające sprawy wydały czterdzieści sześć orzeczeń sądowych.
Kancelaria nie zrezygnowała z żadnej ze spraw i doprowadziła je do Najwyższego Sądu Kasacyjnego Bułgarii.
Wynik: Dwadzieścia trzy sprawy kasacyjne, wszystkie zakończone na korzyść marynarzy. Najwyższy Sąd Kasacyjny Bułgarii, w obu swoich izbach cywilnych i w różnych składach, uchylił orzeczenia sądów drugiej instancji i uwzględnił roszczenia przeciwko armatorowi. Dotychczasowa praktyka sądów w tej kwestii została przełamana.
Prawo spółek
Prawa akcjonariuszy zakwestionowane po podwyższeniu kapitału
Dwóch akcjonariuszy bułgarskiej spółki akcyjnej pozostaje bez dokumentów ucieleśniających ich prawa: po podwyższeniu kapitału spółka odmawia wydania im świadectw tymczasowych dotyczących nowo nabytych akcji i wpisania ich do księgi akcyjnej.
W toku sporu przeciwstawiono im księgę akcyjną, której przez lata brakowało i którą przedstawiono dopiero na późniejszym etapie postępowania, a także twierdzenie, że w międzyczasie cały ich pakiet akcji został przeniesiony na osobę trzecią, oraz protokół notarialny stwierdzający zniszczenie oryginałów ich świadectw. Wszystkie te zarzuty zostały skutecznie podważone.
Wynik: Powództwa zostały uwzględnione w całości, a Najwyższy Sąd Kasacyjny Bułgarii odmówił dopuszczenia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Chroniony interes akcjonariuszy przekraczał 20 milionów euro.
Prawo rzeczowe i spadkowe
Ustalenie prawa własności przy nabyciu przez osobę podstawioną
W 2010 r. klient nabywa zakład produkcyjny w strefie przemysłowej, nieruchomość obejmującą hale i magazyny. Osobiście uzgadnia transakcje ze sprzedającymi i płaci im cenę, jednak ze względu na nałożone wówczas zakazy rozporządzania jego majątkiem, jako nabywca w aktach notarialnych zostaje wpisany jego bliski krewny. Między nimi nie zostaje sporządzony dokument potwierdzający ukryte uzgodnienie.
Osiem lat później osoba wpisana jako nabywca umiera. Pozostali spadkobiercy twierdzą, że nieruchomości wchodzą w skład spadku. Klient występuje z powództwami o ustalenie prawa własności, podnosząc, że po stronie nabywcy zachodziła pozorność podmiotowa, a osoba wpisana jako nabywca była osobą podstawioną.
Jedynymi dowodami pisemnymi są pokwitowania z dnia dokonania transakcji, w których część sprzedających potwierdza, że otrzymała cenę właśnie od klienta. Autentyczność dokumentów i czas ich sporządzenia zostały ustalone na podstawie sądowych opinii biegłych z zakresu badania pisma ręcznego.
Sąd pierwszej instancji i sąd drugiej instancji oddaliły powództwa z tej samej przyczyny: aby można było wykazywać pozorność podmiotową zeznaniami świadków, sądy uznały za konieczne istnienie dwóch odrębnych początków dowodu na piśmie, jednego dotyczącego stosunków ze sprzedającymi i drugiego dotyczącego wewnętrznego uzgodnienia z osobą podstawioną. Drugi taki dokument z natury rzeczy rzadko istnieje. Z tego względu zeznania przesłuchanych sprzedających uznano za niedopuszczalne, a powództwa za nieudowodnione.
Kancelaria doprowadziła sprawę do Najwyższego Sądu Kasacyjnego Bułgarii, który dopuścił skargę kasacyjną w tej kwestii jako dotyczącą zagadnienia istotnego dla rozwoju prawa. Sąd przyjął, że wystarczający jest jeden dokument uprawdopodabniający pozorność oraz że wymóg ten dotyczy wyłącznie dopuszczalności zeznań świadków, a nie ostatecznej oceny, czy pozorność została udowodniona.
Zamiast przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, Najwyższy Sąd Kasacyjny Bułgarii rozstrzygnął ją co do istoty: ocenił zeznania sprzedających, zestawił je z opiniami biegłych i pozostałym materiałem dowodowym oraz uznał pozorność za udowodnioną.
Wynik: Orzeczenia obu poprzednich instancji zostały uchylone, a powództwa uwzględniono w całości, zasądzając również koszty postępowania za trzy instancje. Orzeczenie jest prawomocne, a odpowiedź na przedstawione zagadnienie weszła do orzecznictwa Najwyższego Sądu Kasacyjnego Bułgarii.
